โรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการรักษาทันทีภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง เพราะทุกวินาทีที่เสียไป หมายถึงการสูญเสียเซลล์สมองนับล้าน ๆ เซลล์ ซึ่งส่งผลต่อการพูด การเคลื่อนไหว ความจำ และคุณภาพชีวิตในระยะยาว

ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งรอดเร็ว!ดังนั้นการสังเกต สัญญาณเตือนภัยเบื้องต้น จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกคนควรทราบ เพื่อให้รีบพาผู้ป่วยเข้ารับการรักษาโดยเร็วที่สุด

1) ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน

อาการปวดศีรษะแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน หรือปวดจนทนไม่ได้ อาจเป็นสัญญาณของหลอดเลือดสมองแตก หรือมีเลือดออกในสมอง หากมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน มึนงงร่วมด้วย ต้องรีบพบแพทย์ทันที

2) ใบหน้าชาครึ่งซีก หรือยิ้มไม่สุด

หากสังเกตว่ามุมปากตก ยิ้มแล้วไม่เท่ากัน หรือใบหน้าครึ่งข้างอ่อนแรงผิดปกติ นั่นคือสัญญาณสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของสมองส่วนควบคุมกล้ามเนื้อใบหน้า

3) พูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง สบถคำพูดไม่ได้

การพูดไม่ออก พูดติดขัด หรือสื่อสารลำบาก เป็นอาการเตือนที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง เพราะสมองส่วนที่ควบคุมการพูดและภาษาได้รับผลกระทบโดยตรง

4) แขนขาอ่อนแรง หรือชาครึ่งซีก

หนึ่งในอาการที่ตรวจพบได้ง่ายที่สุดคือ ยกแขนไม่ขึ้น ขาไม่มีแรง หรือมีอาการชาเฉียบพลันด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย ซึ่งสะท้อนว่าการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงสมองผิดปกติ

5) การมองเห็นมีปัญหา มัว เห็นภาพซ้อน

อาจเห็นภาพซ้อน ครึ่งเดียว หรือมองเห็นไม่ชัดทันทีทันใด เกิดจากสมองส่วนการมองเห็นทำงานผิดปกติ ซึ่งเป็นอาการที่ต้องได้รับการตรวจอย่างเร่งด่วนเช่นกัน

หากพบอาการเหล่านี้ "รีบพบแพทย์ทันที"

โรคหลอดเลือดสมองมีโอกาสรักษาให้ดีขึ้นได้ หากเข้ารับการรักษาเร็วภายใน 3–4.5 ชั่วโมงแรก (Golden period)การชะลอเวลาแม้เพียงเล็กน้อย อาจทำให้สมองเสียหายถาวร ส่งผลให้ผู้ป่วยเดินไม่ได้ พูดไม่ได้ หรือไม่สามารถกลับไปใช้ชีวิตปกติได้อีก

โรคหลอดเลือดสมองเป็นภาวะอันตรายที่เกิดขึ้นได้แบบไม่ทันตั้งตัว แต่เราสามารถลดความเสี่ยงและช่วยให้ผู้ป่วยรอดชีวิตได้ ด้วยการรู้เท่าทันสัญญาณสำคัญ เช่น หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรง ปวดศีรษะเฉียบพลัน และการมองเห็นผิดปกติ หากพบอาการใดข้อหนึ่งไม่ว่าจะเพียงเล็กน้อย ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที เพราะ “เวลา” คือปัจจัยสำคัญที่สุดในการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง

หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการผิดปกติ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์เฉพาะทางด้านระบบประสาท เพื่อวินิจฉัยและดูแลอย่างถูกต้องและทันเวลา